Teams aan Zet: “Zonder storming geen (high) performing

Door Karin Tempelaar | Teamontwikkeling

Teamfases, teamontwikkeling, samenwerken in teams - Lumax Producties

Samenwerken in netwerken en vraagstukken multidisciplinair oplossen. Het gebeurt steeds vaker en op meer verschillende domeinen. Zonder altijd te weten ‘hoe het precies moet’. Bij de NHL Hogeschool in Leeuwarden krijgen teams de kans hiermee aan de slag te gaan in het programma ‘Teams aan Zet’. In deel 1 liet ik je kennismaken met zo’n team dat ‘aan zet’ kwam en samenwerkt over de grenzen van opleidingen heen. In deel 2 lees je meer over het programma ‘Teams aan Zet’. Je ontdekt bovendien hoe de teamfases verlopen en hoe dat proces bijdraagt aan organisatieontwikkeling.

Tot voor kort wisten veel medewerkers van de NHL Hogeschool in Leeuwarden niet bij welk team ze hoorden. Ze gaven hun lessen en vergaderden met collega’s zonder een thuisbasis in een team te hebben.

Nu komt dat niet meer voor: alle medewerkers maken op papier deel uit van een team. De uitdaging waar de NHL nu voor staat is om deze papieren werkelijkheid meer inhoud te geven. Om teams bewust samen te laten werken aan resultaat, om het gevoel ‘ergens bij te horen’ te vergroten en het teamgevoel te versterken. In sommige teams gaat dat vanzelf – het team uit deel 1 van deze serie is hiervan een voorbeeld – en in andere moet dat proces nog op gang komen.

Het programma ‘Teams aan Zet’ is hiervoor een belangrijk instrument. Het is ontwikkeld onder andere door Gerard Angenent, hoofd HRM van de NHL. Met hem en mijn collega Eric de Waard, specialist teamontwikkeling, praat ik over het belang van beweging en chaos, bottom-up-ontwikkelingen en de teamfases van Tuckman.

Teams aan zet

Gerard: “De belangrijkste bijvangst van ‘Teams aan Zet’ is dat teams er beter van worden. In een omgeving waar collega’s elkaar beperkt nodig hebben, daagt het programma uit om te zoeken naar gezamenlijkheid. Veel plannen die worden ingediend, richten zich op innovatieve leeromgevingen zoals ateliers en op studententevredenheid. Hierdoor kom je sneller los van het traditionele curriculum van vier jaar studie. Al is de accreditatie en het mogen uitreiken van een diploma nog steeds het bestaansrecht van onze organisatie.

Dit programma bestaat een jaar. Nu kunnen we gaan zien wat het oplevert voor de organisatie. Wat nemen de docenten mee terug naar de opleidingen? Wat betekent dit voor de cultuur en voor de verhouding onderwijs-onderzoek? En hoe behouden we daarbij de kwaliteit van onderwijs?”

Chaos en verandering

Eric: “Binnen bestaande kaders blijven de processen door lopen. In de buitenwereld is er ruimte voor nieuwe initiatieven. Daar kan iets als ‘Teams aan Zet’ de ruimte krijgen. Maar dat levert ook chaos op.”

Gerard: “En dat vinden teams spannend. Als NHL willen we graag dat teams zich verantwoordelijk gaan voelen voor de eigen resultaten. Daarbij willen we ze veel speelruimte geven om dit zelf in te vullen. En toch krijgen we steeds vragen over het budget en de regels. Al heeft het ene team dit sterker dan het andere.”

Eric: “Dat doet me denken aan jongeren die op kamers gaan en voor zichzelf een nieuwe structuur aan het zoeken zijn. Bang voor het moment dat alle hekken weg zijn en tegelijkertijd verlangen naar dat moment.

Dat docenten zelf ook moeten leren is niet vanzelfsprekend, ondanks dat onderwijs de core business van de NHL is. Dat verwart ook de studenten. Het team dat we hierover spraken (zie deel 1) is samen met de student gaan leren.”

Gerard: “Dat kan verkwikkend werken. Ik vind het sterk als studenten en docenten hierin samen optrekken.”

Teamfases Tuckman

Gerard: “We gebruiken de teamfases van Tuckman als een analysemodel om te kijken waar een team staat. Op dit moment zijn we vooral bezig met forming. Bij de NHL gaat het dan vooral om de teambeleving te vergroten. Medewerkers in het onderwijs zijn erg gericht op hun eigen lessen en hebben geen hoge verwachtingen van het team waar ze bij horen. Dan is de reactie op teamvorming al snel: ‘we zijn een goed team’.”

Eric: “Uiteindelijk wil ieder mens ergens bij horen, maar dan moet je je er wel in herkennen. Uitsluiting is eng en dat willen mensen voorkomen. In jouw verhaal over teamvorming bij de NHL zie ik 2 ontwikkeltrajecten. Teamontwikkeling via Teams aan Zet is bottom-up en stimuleert teamvorming vanuit nieuwsgierigheid. Tegelijkertijd is er ook top-down teamontwikkeling, vanuit de gedachte dat iedereen in een team hoort en wordt ingedeeld.”

Gerard: “En we hebben ze allebei nodig. Om als team te kunnen functioneren moet het wel een bepaalde omvang hebben en moeten bepaalde rollen belegd zijn. Dat lukt niet van onderop. Daarom hebben we ook gekozen voor een top-down benadering, waarbij we er rekening mee houden dat de teams ook weer kunnen veranderen. Teamvorming is een organisch proces, waarbij je handelt naar bevind van zaken.”

Teamontwikkeling buiten de comfortzone

Eric: “Tuckman beschrijft verschillende fases die teams doorlopen: forming, storming, norming, performing en adjourning. Herken je deze in de NHL-teams?”

Gerard: “Om door te groeien naar de norming-fase is het belangrijk dat teams zich gezamenlijk eigenaar gaan voelen. Als je je niet verantwoordelijk voelt, gebeurt er niets. Dan blijf je in de comfortzone en kom je niet toe aan storming.”

Eric: “Het gaat dan in de samenwerking ook om communicatie en elkaar aanspreken. Belangrijke voorwaarden voor goed teamwerk volgens Lencioni.”

Gerard: “Dat is zeker belangrijk. Als je bewust keuzes maakt, komen de resultaten ook. Zonder storming geen high performing teams. Als je die lastige fase niet doormaakt, blijft er potentieel liggen.”

Teams aan Zet is een ontwikkelprogramma voor teams van de NHL Hogeschool in Leeuwarden. Een keer per jaar krijgen teams de kans een plan in te dienen voor een innovatieve pilot. De beste plannen worden beloond met een budget en worden uitgevoerd.

In deel 1 van deze serie lees je de ervaringen van een team.

Over de schrijver

Karin weet precies hoe ze beleid een gezicht en een verhaal kan geven. Door de mensen die in je organisatie aan het woord te laten en hen te helpen hun verhaal te vertellen. Hierbij put ze uit haar brede ervaring op het gebied van P&O, kennismanagement en projectmanagement. Haar inspiratie haalt ze uit romans en wandelingen met Frodo, haar Toller Retriever.​

Geef je reactie:

Geef je reactie: