Hoe maak ik van mijn bedrijf een waardegedreven organisatie?

Door Karin Tempelaar | Mens & Organisatie

Het boek De waarde(n) van mijn bedrijf – Zo verander of creëer ik een organisatiecultuur van Richard Barrett helpt je om deze vraag te beantwoorden. Je zou niet de eerste zijn die dat doet: honderden andere bedrijven in tientallen landen gingen je in de afgelopen decennia ook voor. En met succes, zoals blijkt uit de ervaringen van Durabrik en de testimonials in het boek en op de website van Richard Barrett.

Een eerder artikel over de ervaringen van Rachel De Rudder en Durabrik was voor mij de aanleiding om het boek van Barrett te lezen. Aan de ene kant gaat het redelijk snel: het boek bevat nog geen 200 pagina’s, waarvan bovendien veel ruimte wordt ingenomen door tabellen en figuren. Echt makkelijk was het toch ook weer niet door de hoge mate van abstractie en de complexiteit van de theorie.

In deze boekbespreking geef ik een korte samenvatting van de inhoud.

Bewustzijnsniveau’s en hulpmiddelen voor cultuurtranformatie

De ideeën van Barrett komen in de eerste plaats voort uit zijn model van de zeven bewustzijnsniveau’s. Dit model heeft hij in zijn eerdere boek Liberating the Corporate Soul al gepresenteerd. Deze niveau’s zijn:

  1. Overleven: bevrediging van fysieke behoeftes
  2. Relaties onderhouden: gevoel van veiligheid, liefde en waardering
  3. Zelfbevestiging: gevoel van tevredenheid over onszelf
  4. Transformatie: de overgang van de fysieke behoeften, de drie eerste niveau’s, naar de spirituele behoeften, de laatste drie niveau’s
  5. Innerlijke samenhang: zin geven aan ons leven
  6. Zich onderscheiden: ons positief onderscheiden in het bestaan
  7. Dienstbaarheid: een leven leiden van onbaatzuchtige dienstbaarheid

Deze bewustzijnsniveau’s past Barrett achtereenvolgens toe op individuen, groepen, organisaties en leiders. Dat doet hij in combinatie met de zogenaamde hulpmiddelen voor cultuurtransformatie (HCT’s). Deze HCT’s stellen de volgende verzamelingen van waarden vast:

  • persoonlijke waarden van een individu of een groep individuen in een organisatie
  • waarden van de bestaande cultuur, volgens het individu of de groep
  • gewenste cultuurwaarden volgens het individu of de groep

De resultaten van deze onderzoeken worden gevisualiseerd met een vast figuur in de vorm een vlinderstrikje dat een kwartslag gedraaid is. Door ‘vlinderstrikjes’ naast elkaar te zetten voor de drie genoemde verzamelingen van waarden is het mogelijk te analyseren in hoeverre

  • een individu of een groep past binnen de huidige organisatie;
  • een individu of een groep overeenkomt met de gewenste organisatie;
  • de huidige organisatie overeenkomt met de gewenste organisatie.

Cultuurtransformatie en compleet-systeemverandering

Uiteindelijk moet dat leiden tot een organisatie waarin de waarden van de leden zoveel mogelijk overeenkomen met die van de gewenste organisatie. De waardegedreven organisatie. Hierdoor moet de huidige organisatie evolueren naar de gewenste organisatie. Deze ontwikkeling moet vanuit de leiders als individuen komen, aldus Barrett. Zijn motto is dan ook:

Organisaties transformeren niet. Mensen transformeren!

Het transformatieproces onderbouwt Barrett door andere modellen en theorieën te koppelen aan zijn model van de bewustzijnsniveau’s. De gebruikte modellen en theorieën zijn:

  • het Integrale model van Ken Wilber: om de samenhang te laten zien tussen interne waarden en overtuigingen van individuen en groepen en extern gedrag van dezelfde individuen en groepen;
  • het Spiral Dynamicsmodel van Beck en Cowan: om de wereldbeelden, overtuigingen en persoonlijke drijfveren van mensen zichtbaar te maken (Barrett vermeldt niet dat het model zelf ontwikkeld is door de Amerikaanse hoogleraar Clare W. Graves en dat Beck en Cowan het model verder ontwikkeld hebben en van de naam Spiral Dynamics hebben voorzien);
  • de techniek van Waarderend onderzoek (Appreciative inquiry) van David Cooperrider e.a.: om alleen of in een groep na te denken over specifiek gedrag waarin de waarden (van de persoon, groep of organisatie) tot uiting komen;
  • het EFQM Excellence model, in Nederland bekend als het INK-model: om het individuele en collectieve bewustzijn in verband te brengen met het collectieve gedrag.

De missie waar Barrett zelf voor staat, komt aan bod in het laatste hoofdstuk. Hij heeft zijn theorieën en zijn ervaring met de toepassing hiervan gedeeld in zijn boek om het volgende te stimuleren:

  • Besluitvorming op basis van spirituele waarden en niet op basis van fysieke waarden;
  • Leiders die het hele spectrum (van bewustzijnsniveau’s en wereldbeelden) beheersen en vanuit waarden besluiten nemen;
  • Meesters in compleet-systeemverandering, professionals die vanuit de aangeboden theorieën bedrijven helpen een compleet-systeemverandering door te maken.

Het boek van Richard Barrett is alleen tweedehands te koop. Voor meer inspiratie kun je ook onze artikelen over Mens & Organisatie lezen. Of lees over onze aanpak voor Mens & Organisatie: verbeter de samenwerking vanuit het hart van de organisatie.

Over de schrijver

Karin weet precies hoe ze beleid een gezicht en een verhaal kan geven. Door de mensen die in je organisatie aan het woord te laten en hen te helpen hun verhaal te vertellen. Hierbij put ze uit haar brede ervaring op het gebied van P&O, kennismanagement en projectmanagement. Haar inspiratie haalt ze uit romans en wandelingen met Frodo, haar Toller Retriever.​

Geef je reactie:

Geef je reactie: