Organisatie binnenste buiten – flip the boardroom

Door Arjan Hamberg | Mens & Organisatie

Organisatie binnenste buiten - flip the boardroom - Organisatiecultuur, Sociale innovatie, Organisatieontwikkeling - Lumax Producties

Let’s flip the boardroom: laten we onze bestuurskamers en ivoren adviseurstorens eens binnenste buiten te keren.

We zijn zo gewend om te denken: ik weet het en zal jou eens uitleggen hoe het zit. We koesteren onze zorgvuldig ontwikkelde, verzamelde en gekoesterde kennis en vergeten dat deze door iedereen te vinden en te delen is. Het verspreiden van kennis is zo eenvoudig dat iedereen het kan en velen het ook doen.

Laten we dus maar stoppen met ons verzetten tegen deze ontwikkelingen en laten we mensen betrekken en de ruimte geven. In het onderwijs wordt hiermee al geëxperimenteerd, merkte ik onlangs tijdens een managementconferentie. Daar heet deze innovatie: flip the classroom.

Flip the classroom

Hoe ‘Flip the classroom’ het klaslokaal binnenste buiten keert, zie je in het filmpje:

The Flipped Classroom

Leraar Aaron Sams vertelt hoe hij zijn leerlingen de leerstof aanreikt via videofilmpjes die ze thuis bekijken. De verwerking van deze leerstof gebeurt in het klaslokaal, in de proeven die ze daar doen. De kennisoverdracht vindt dus niet meer tijdens het lesuur in het klaslokaal plaats, maar voor het lesuur. De verwerking van de lesstof is niet meer het huiswerk dat je meekrijgt, maar het onderwerp van de les. De leraar verandert in deze context van een kennisoverdrager in een coach, mentor, begeleider en zijn rol is om de leerlingen uit te dagen om hun nieuwe kennis toe te passen.

Bij ‘flip the classroom’ toegepast nemen smartphones en tablets een belangrijke plaats in. In een online leeromgeving kunnen leerlingen vooraf vragen stellen aan docenten en daarmee de inhoud en vorm van de les bepalen. Tijdens de bijeenkomst kunnen ze via smartphones en tablets stemmen en vragen beantwoorden. Er ontstaat interactie tussen docent en leerlingen en tussen leerlingen onderling over de vraagstukken die worden besproken.

De ‘binnenste buiten’ principes:

1. De vraag centraal

Vragen stellen speelt een belangrijke rol in deze onderwijsvorm. In organisaties gaat het om de marktvraag, de businessvraag of gewoonweg om de vraag hoe je een bepaald probleem oplost. Het antwoord op deze vraag vind je niet door de specialist voor de groep te zetten, maar door meerdere mensen en hun kennis bij elkaar te brengen.

Het is niet meer belangrijk hoe goed je de natuurkundige wetten kunt reproduceren of hoe goed je wetsartikelen over het ontslagrecht kunt reproduceren. De kunst en de waarde ontstaat door de manier waarop je die kennis gebruikt om een vraag te beantwoorden en om beschikbare antwoorden te beoordelen. Er is immers niet 1 absoluut antwoord maar een antwoord dat het beste past in de gegeven situatie, bij de middelen enzovoorts.

2. Techniek stimuleert interactie

Digitalisering in het onderwijs gaat veel verder dan het ophangen van een digibord, waarbij eigenlijk alleen maar het krijtje is vervangen. Een digibord is nog steeds frontaal les geven, want je trekt de aandacht van de leerling naar het bord en gaat niet de interactie aan met de student. De technieken die gebruikt worden in ‘flip the classroom’, richten zich op de interactie tussen docenten en leerlingen, op de interactie binnen de leercommunity.

Digitalisering in organisaties gaat verder dan het hebben van een intranet met een centrale nieuwsvoorziening en een gemeenschappelijke netwerkschijf. Het gaat erom te delen welke nieuwe inzichten je als organisatie met elkaar ontwikkeld hebt. De kennismaatschappij was slechts een kortstondige tussenfase op weg naar de lerende samenleving.

3. Leiderschap en volgerschap

Flip the classroom werkt als docenten andere vaardigheden opbouwen. Vertellen en uitleggen aan studenten zal worden aangevuld met samenwerken en leren met studenten. Samen met hen op zoek gaan naar de vraag en ontdekken hoe je kennis kunt inzetten om die vraag te beantwoorden.

Voor Flip the boardroom zijn andere leiderschapsvaardigheden nodig. Geen leiderschap in de vorm van: “luister naar mij want ik weet wat we gaan doen”, maar leiderschap dat ruimte laat voor de andere kant: volgerschap. Leiderschap dat de inbreng van alle betrokkenen en innovatie stimuleert. Leiderschap dat de vraag in het oog houdt en de betrokkenheid vergroot.

Flip the boardroom

Uit eigen ervaring weet ik dat “frontaal” adviseren en leidinggeven niet werkt. Een praatje of stukje tekst op intranet is niet voldoende om de boardroom binnenste buiten te keren.

Hoe maken we deze ‘flip’ dan wel?

  • Zoek naar de vraag in je organisatie, bij je klanten of relaties. Denk niet vanuit je eigen kennis en ervaring, en luister naar waar het de betrokkenen echt om gaat;
  • Deel je ervaringen en laat zien waar je mee bezig bent. Hiervoor zijn online en offline middelen: blogs en vlogs (video blogs), forums, bijeenkomsten, Kennis Labs en nog veel meer;
  • Sta open voor reacties en de verrassingen die deze opleveren. Interactie is niet in detail voor te bereiden (ik heb ook geen idee welke reacties dit blog oproept), maar ik weet wel dat ik onverwachte vragen kan krijgen en nieuwe inzichten kan opdoen;
  • Versterk betrokkenheid en organiseer de samenwerking rondom de vraag in leer-werk gemeenschappen, learning- of talentcommunities.
  • Werk grensoverschrijdend en gebruik hierbij sociale technologie. De afdeling, het vakgebied of de organisatiegrens is niet langer leidend. Sterker nog, de belangrijkste vragen houden zich ook niet aan die grenzen.

Wat is jouw ervaring met ‘flip the boardroom’? Hoe maak jij ‘de flip’?

Over de schrijver

Arjan Hamberg is zijn hele leven al gefascineerd door de passie van mensen voor hun werk. Zijn nieuwsgierigheid en creativiteit zet hij in om in organisaties deze passie ruimte te geven en de samenwerking beter te maken. In zijn vrije tijd leest Arjan veel, vooral romans en boeken over geschiedenis. Verhalen over andere mensen, culturen en periodes brengen hem vaak op ideeën.

Geef je reactie:

Geef je reactie: