Teams aan Zet: “We krijgen veel scharrelruimte”

Door Karin Tempelaar | Teamontwikkeling

Multidisciplinaire samenwerking, teamontwikkeling - Lumax Producties

Samenwerken in netwerken en vraagstukken multidisciplinair oplossen. Het gebeurt steeds vaker en binnen meer verschillende domeinen. Zonder altijd te weten ‘hoe het precies moet’. Bij de NHL Hogeschool in Leeuwarden krijgen teams de kans hiermee aan de slag te gaan in het programma ‘Teams aan Zet’. In deel 1 lees je hoe een team aan zet kwam en bleef met een Atelier Sociaal Domein door multidisciplinaire samenwerking. In deel 2 ontdek je hoe de teamfases verlopen en hoe dat proces bijdraagt aan organisatieontwikkeling.

Het is lunchtijd als mijn collega Eric de Waard en ik aanschuiven bij het team Atelier Sociaal Domein van de NHL. We maken kennis met de docenten uit de verschillende opleidingen:

  • Ellen Dreier, docent afdeling Welzijn
  • Richtje Boomsma, docent afdeling Welzijn en coördinator minor Werker in Welzijn Nieuwe Stijl
  • Inge Moed, projectassistent afdeling Welzijn
  • Bauke Aalbers, docent hbo-v
  • Frits Sieswerda, docent afdeling Welzijn
  • Avelien Haan, docent Thorbecke Academie (bestuurskunde opleiding)
  • Ieta Berghuis, docent afdeling Welzijn

Het gesprek gaat vervolgens over de passie om studenten iets mee te geven dat aansluit bij het werkveld, en over leren door samen je weg te zoeken. Verder komt ook de samenwerking binnen het team ter sprake en de interactie met de structuur van de school en met andere betrokkenen.

Lees verder

James Bond en de veranderende wereld van werk

Door Karin Tempelaar | Mens & Organisatie

Veranderingen in de wereld van werk - diversiteit, leiderschap, arbeidsmarkt, organisatiecultuur - Lumax Producties

Onlangs bekeek ik de nieuwste James Bond-film, Spectre. Het zette me aan het denken over de veranderingen die de wereld van werk in de laatste 50 jaar heeft ondergaan en hoe de James Bond-films dat laten zien.

Dr No, de eerste James Bond-film uit 1962, opent in een casino, waar James na ongeveer een minuut een sigaret opsteekt en flirt met de vrouw tegenover hem aan tafel:

Sindsdien zijn er nog 23 James Bond-films gemaakt; Spectre uit 2015 is de meest recente aanvulling op de serie. Het flirten met vrouwen is gebleven, James stelt zich nog steeds voor als “Bond, James Bond” en James wordt niet ouder.

Wat wel verandert, is de culturele context waarin James zijn rol speelt. Daarom is het interessant de hele serie James Bond-films te bekijken als een inkijkje in de veranderende wereld van werk.

In de uitrusting van de werkplek is het nodige veranderd. In Spectre zien we James nauwelijks nog op kantoor en hetzelfde geldt voor zijn collega’s Moneypenny, Bill Tanner, Q en M. Zij doen aan Het Nieuwe Werken, zou je kunnen zeggen, en houden elkaar met verschillende tools op de hoogte van wat ze doen en wat ze van de ander nodig hebben.

Lees verder

Medemenselijkheid in organisaties

Door Gastblogger | Leiderschap

Medemenselijkheid in organisaties - persoonlijk leiderschap, prosociaal gedrag - Lumax Producties

Goede mensen zijn geld waard. Veel recruiters en andere mensen die hard op zoek zijn naar de juiste mensen voor hun organisatie, zullen het hiermee eens zijn. Maar wat is goed? In dit artikel gaat gastblogger Sven Hogervorst een stap verder dan voldoen aan de formele eisen. Het gaat hem om medemenselijkheid, de menselijke basiswaarden en het karakter. En om de waarde daarvan voor de organisatie in financieel èn ethisch opzicht.

Op 13 juni 2015 verscheen een artikel in het Financieel Dagblad met een oproep voor medemenselijkheid. Medemenselijkheid zou leidend moeten zijn bij het vormgeven van onze toekomst: “Het is hoog tijd om ons te bezinnen op de manier waarop we met anderen omgaan. Met de mensen in onze directe omgeving, maar ook met bijvoorbeeld vluchtelingen”. Het artikel – online te lezen na registratie – roept op de menselijkheid weer in ere te herstellen, en de verharding in de samenleving zien te keren.

In de 21e eeuw staat de wereld voor complexe problemen die volgens de Dalai Lama allemaal op een gemis aan menselijke basiswaarden wijzen. Zeker in de wereld van werk ontbreekt het nogal eens aan menselijke basiswaarden. Zodra mensen de ‘kantoorjungle’ betreden dreigt concurrentie, hebzucht en verlangen naar meer. In verschillende onderzoeken naar geluk komt naar voren dat veel mensen aan het eind van hun leven zouden willen dat ze minder hadden gewerkt. Sterker nog, veel mensen benoemen hun werk niet eens wanneer zij terugkijken op hun leven. Zoals met veel dingen in het leven kunnen we hier verschillende conclusies uit trekken. Niet meer of minder werken, aftellen tot ons pensioen, werk zien als een manier om geld te verdienen of… werk een (andere) betekenis geven. Ik kies graag voor dat laatste en zou willen beginnen met een verzoek tot medemenselijkheid in organisaties.

Lees verder

Werkplek wetenschap

Door Gastblogger | Mens & Organisatie

Werkplek wetenschap - Het Nieuwe Werken, inrichting werkplek - Lumax Producties

Mensen hebben 1) fysieke en cognitieve beperkingen, en 2) ze hebben psychologische behoeften. Als je weet wat deze zijn en hierop inspeelt, kun je een perfecte werkplek creëren. Daarom verbaast de Amerikaanse sociaal psycholoog Ron Friedman zich erover dat de meeste managers en HRM’ers min of meer onwetend zijn van inzichten uit de sociale psychologie. Goed onderbouwde en verantwoorde studies liggen in universiteitsbibliotheken te verstoffen. Eigenlijk is dat onbestaanbaar, stelt Friedman in zijn boek The best place to work, omdat veel organisaties tegenwoordig afhankelijk zijn van kenniswerkers. Je wilt dat deze ‘hoofd’-werkers zich goed voelen, want dan haal je het beste uit hen. Hiervoor biedt Friedmans boek een schat aan interventies die net even anders zijn dan het gemiddelde managementboek. Gastblogger Bartel Stompedissel deelt de interventies die hem het meeste aanspreken uit dit boek.

Wat is je achternaam? En wat is de achternaam van je beste vriend of vriendin? De kans op gelijke beginletters is niet groot en mocht het wel zo zijn, dan is het toeval. Of niet? Wat als op een Amerikaanse politieschool vrijwel alle hechte vriendschappen zijn te voorspellen aan de hand van achternamen? O’Brien is de beste vriendin van O’Malley, Foster de beste vriend van Franklin. Een groep sociaal psychologen onderzocht het en ontdekte de verklarende factor: de schoolleiding deelt kamers en zitplaatsen op alfabetische volgorde in. Hiermee beïnvloeden de docenten het gedrag van hun studenten. Fysieke nabijheid, vertrouwdheid en gelijkenis zijn voor mensen belangrijke randvoorwaarden om bevriend te raken.

Dit is relevant voor organisaties, vertelt Friedman in The best place to work, omdat in andere onderzoeken is aangetoond dat vriendschappen op de werkvloer leiden tot hogere productiviteit. Het onderzoek op de politieschool laat zien dat menselijk gedrag aanzienlijk minder soeverein is dan we veronderstellen, zelfs bij zoiets persoonlijks als het aangaan van een vriendschap. Op velerlei terreinen hebben managers meer invloed op het gedrag en de motivatie van hun medewerkers dan ze zich vaak realiseren. Friedman laat in dit boek zien dat er ontzettend veel subtiele (en minder subtiele) interventies zijn die tot betere prestaties op de werkvloer leiden.

The best place to work is als een kookboek. Niet ieder gerecht zal je smaken. Het is geen lineair boek, het bevat geen stappenplan. Door erin te grasduinen haal je eruit wat voor jouw organisatie werkt. In dit artikel ga ik in op drie gebieden die bijdragen aan de perfecte werkplek: de fysieke omgeving, het soort activiteiten dat je er doet en de wijze van motiveren.

Lees verder

Diversiteit en inclusie – afwijken en erbij horen

Door Arjan Hamberg | Mens & Organisatie

Diversiteit en inclusie - afwijken en erbij horen - organisatiecultuur, medemenselijkheid - Lumax Producties

Erbij horen en af mogen wijken: het zijn belangrijke thema’s voor mij.  Daarbij gaat het om ruimte voor het verschil, een eigen plek innemen en er (mogen) zijn. Diversiteit en inclusie, in vakjargon. In dit artikel neem ik mijn fascinatie met en vragen over deze onderwerpen onder de loep.

“Zijn we een Nederlands bedrijf dat internationaal werkt of zijn we een internationaal bedrijf dat is gevestigd in Nederland?”

Deze vraag kwam onlangs naar voren in een gesprek over diversiteit en inclusie. Aanleiding voor het gesprek waren de waarden van een familie en hoe die een plek hadden in de cultuur van het bedrijf van de familie. Is er in de familie ruimte voor het afwijkende neefje en de gedateerde kennis van opa? Hoe gaan we om met de verschillen in de familie?

Binnen het bedrijf van de familie is diversiteit of internationalisering een thema. Zoals ik het bedrijf had leren kennen, is er impliciet een sterke cultuur waarin het bedrijf absoluut op nummer 1 staat. Loyaliteit aan het bedrijf gaat eigenlijk nog boven loyaliteit aan de eigen familie van de medewerkers.

Lees verder

De corporate tribe: organisatiecultuur met totem en ziel

Door Karin Tempelaar | Mens & Organisatie

Corporate tribe: organisatiecultuur met totem en ziel - organisatieverandering, bezieling - Lumax Producties

Organisatiecultuur en cultuurverandering zijn lastige onderwerpen voor leidinggevenden en stafmedewerkers. Ze zijn niet even in een spreadsheet te vangen of op een andere manier ‘beet’ te pakken. Waar zit dat eigenlijk, organisatiecultuur? In hun boek ‘De corporate tribe’ geven Danielle Braun en Jitske Kramer antwoord op deze vraag vanuit hun vak, de culturele antropologie. Met begrippen als ‘ziel’, ‘overgangsritueel’ en ‘totem’ helpen ze organisatiecultuur en cultuurverandering hanteerbaar te maken. In dit artikel bespreek ik dit boek en haal ik er de belangrijkste tips uit.

Jaren geleden sprak ik een HR-medewerker die vrijwel alle HR-processen beschreef als een parcours waarin mensen ‘door hekjes’ moesten en al dan niet naar ‘het volgende hokje’ konden. Deze stafmedewerker werkte op dat moment bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), de overheidsinstantie die onder andere over de gevangenissen in Nederland gaat. Over hekjes en hokjes gesproken.

Dit voorbeeld laat zien hoe de ziel van DJI een plek had gekregen in het HR-jargon en hoe de cultuur van de gevangenis tot uitdrukking kwam in de organisatie van alledaagse werkzaamheden.

Kijken naar organisaties om de hoek alsof ze een stam zijn in een gebied ver weg, dat is wat corporate antropologen doen. En daarbij kijken ze vooral naar de dingen die tussen mensen gebeuren, de verhalen die mensen elkaar erover vertellen en de relaties die tussen (groepen) mensen ontstaan. Het boek ‘De corporate tribe’ van Danielle Braun en Jitske Kramer is een handleiding over corporate antropologie en een model om corporate antropologie te gebruiken bij cultuur- en organisatieverandering. Daarbij gaat managementspeak als interventie, transitie en positioneren hand in hand met antropologenjargon als tribe, verwantschapsystemen en overgangsrituelen.

Lees verder

Teamontwikkeling van binnen naar buiten

Door Gastblogger | Teamontwikkeling

Teamontwikkeling programma van binnen naar buiten - teambuilding, teamfases Tuckman, leiderschap in teams - Lumax Producties

Met de komst van een nieuwe leidinggevende riep een team in de organisatie van gastblogger Geert-Jan Beekes zijn hulp in. Het team wilde een nieuwe start, nadat het lange tijd aangestuurd was door de vorige leidinggevende. In dit artikel laat Geert-Jan zien welke aanpak voor teamontwikkeling hij tijdens de begeleiding van dat team volgde en hoe hij daardoor vanuit de kracht van het team steeds verder naar buiten werkte.

Via dit artikel over teamontwikkeling neem ik je mee in de begeleiding van een team van 6 leidinggevenden die al langer samenwerken en elkaar goed kennen. Een aantal teamleden zit al enige tijd op zijn ‘stoel’, maar ook zijn er 2 leden relatief kort aanwezig in het team.

Er is regelmatig overleg, waarbij teamleden elkaar informeren. Het team heeft een aantal gewoontes ontwikkeld waardoor bijvoorbeeld de besluitvorming niet altijd helder is. Er wordt veel en breedsprakig gediscussieerd, zonder focus op het te behalen resultaat. In het team zijn verschillende disciplines, die deels ook autonoom kunnen worden uitgevoerd.

Bij mij kwam de vraag op in hoeverre het team echt als team functioneert, of de teamleden elkaar écht kennen en of er werkelijk wordt samengewerkt met dezelfde koers voor ogen.

Lees verder

Talentontwikkeling: van eikel naar boom

Door Gastblogger | Mens & Organisatie

Talentontwikkeling in organisaties - Lumax Producties

Hoe word je de ware, meest complete versie van jezelf? Welke rol speelt talentontwikkeling hierbij? En wat is talent eigenlijk? In dit artikel geeft gastblogger Sven Hogervorst een antwoord op die vragen. Hiervoor koppelt hij zijn ideeën als student HRM en ondernemer op het gebied van studiekeuze- en loopbaanbegeleiding aan een van zijn grootste passies: de filosofie.

Talent… een woord dat de laatste tijd vaak wordt gebruikt en waar veel organisaties zich inmiddels met hun beleid op richten. Het staat ook (terecht) op de voordeur van Hogeschool Leiden – waar ik studeer: talent voor talent.

Talent is naar mijn mening een hol begrip dat overal genoemd wordt. Daarbij lijkt talentontwikkeling verheven tot een doel op zich, terwijl talent vaak onbenut blijft.

Wat ontbreekt is een visie op wat talent precies is en dus ook hoe dit ontdekt en ontwikkeld kan worden. En daarbij kan de filosofie misschien helpen.

Lees verder