3 voordelen van intervisie en groepsleren

Door Karin Tempelaar | Teamontwikkeling

Begeleide intervisie, teamleren, teamontwikkeling - Lumax Producties

Nu het steeds vaker gaat over zelfsturende teams, multidisciplinaire samenwerking en netwerkorganisaties krijgen andere vormen van kennisoverdracht meer aandacht. Intervisie en leren van elkaar wordt daarbij veel genoemd. Wat zijn de voordelen van intervisie? En hoe benut je deze zo goed mogelijk?

Ruim 6 jaar geleden nam ik het initiatief om met een groep vakgenoten te starten met intervisie. We werkten allemaal als freelancers, woonden in verschillende plaatsen, hadden verschillende opdrachtgevers en herkenden elkaars (professionele) vragen.

Een paar jaar lang hebben we elkaar met een zekere regelmaat ontmoet tijdens online intervisie. We brachten met regelmaat een casus in, deelden onze ervaringen als zelfstandig ondernemers en groeiden in ons vak. Tot onze wegen uit elkaar gingen, al houden we via Facebook nog wel contact.

Intervisie: beproefde methode in een nieuw jasje

In 2010 pionierden mijn vakgenoten en ik met intervisie, wat weinig gebruikt leek te worden buiten de sector zorg & welzijn. En nog online ook, wat een belangrijk voordeel heeft: je kunt niet door elkaar heen praten, want dan ben je de draad binnen de kortste keren kwijt.

Hoe anders is dat nu. De aandacht voor zelfsturing in teams, het belang van autonomie voor hoogopgeleide professionals, multidisciplinaire samenwerking (al dan niet agile volgens scrum) en netwerkorganisaties geven intervisie een nieuwe boost. Ook organisaties buiten de sector zorg & welzijn zien de voordelen van gestructureerd samen leren van aanwezige ervaring.

Intervisie past bovendien bij nieuwe, plattere en democratische vormen van leren en samenwerken. Zoals Deep Democracy voor inclusieve besluitvorming en informeel leren (bijvoorbeeld Deell.eu).

Voor organisaties van nu levert intervisie de volgende voordelen op:

  1. Je ziet het grotere geheel
  2. Je ontwikkelt meesterschap
  3. Je maakt ruimte voor innovatie

Voordeel 1: je ziet het grotere geheel

Als kenniswerker heb je waarschijnlijk steeds meer te maken met

  • multidisciplinaire projectteams
  • een complex speelveld met verschillende belanghebbenden
  • een grote diversiteit aan collega’s

Om met die situatie om te kunnen gaan, moet je “de verbindingen zien tussen uiteenlopende en ogenschijnlijk aparte disciplines,” altijd Daniel Pink in zijn boek Een compleet nieuw brein. Hij noemt deze vaardigheid ‘symfonie’:

“de vaardigheid om de stukjes bij elkaar te leggen (…) om the synthetiseren in plaats van analyseren (…) om grote patronen te zien in plaats van specifieke antwoorden.” (p. 112)

Door intervisie in een groep gelijkwaardige professionals met verschillende achtergronden kun je deze vaardigheid verder ontwikkelen. De verschillen in de groep helpen de stukjes te verzamelen en op een betekenisvolle manier bij elkaar te leggen.

Bij ‘gelijkwaardige professionals’ kun je natuurlijk denken aan vakgenoten, zoals coaches, controllers of innovatiespecialisten.

Je kunt het ook iets algemener maken, door groepen samen te stellen uit:

  • leidinggevenden, die nieuwsgierig zijn naar hoe andere leidinggevenden hun mensen meenemen in hun ambities en idealen.
  • staf- en beleidsmedewerkers, die verschillende disciplines en belangen zo bij elkaar willen brengen dat er geen waterig compromis ontstaat maar herkenbaar, gedragen beleid.
  • jonge professionals, die de uiteenlopende ervaringen in hun korte loopbaan willen combineren tot een groter plan en hun belofte willen waarmaken.

Een intervisiegroep starten is 1 ding. Het met elkaar volhouden en zorgen dat je er wat van leert, is een tweede. Daarvoor is betrokkenheid en motivatie nodig en daarover gaat het tweede voordeel.

Voordeel 2: je ontwikkelt meesterschap

Als je het hebt over motivatie, kun je niet om dat andere boek van Daniel Pink heen: Drive. Via dit filmpje van RSA Animate krijg je een korte samenvatting van dit boek.

Naast autonomie en zingeving blijkt meesterschap een belangrijke intrinsieke motivatie voor werk te zijn. Meesterschap is dan “het verlangen om steeds beter te worden in iets wat ertoe doet.” (p. 114)

Volgens Pink volgt meesterschap een aantal wetten. De eerste is: “meesterschap is een mentaliteit”. Op basis van de theory van Carol Dweck over fixed mindset versus growth mindset schrijft Pink:

“datgene wat mensen geloven, [is] bepalend voor wat zij bereiken” (p. 124)

In een kleine, vertrouwde intervisiegroep is er ruimte om je mentaliteit en je overtuigingen onder de loep te nemen. De ervaringen van professionals die met vergelijkbare situaties te maken hebben, dagen je uit om anders te kijken naar de situatie waar je zelf in zit. Om je mindset te veranderen en meesterschap te ontwikkelen.

Nieuwe ideeën en onderlinge verschillen stimuleren je meesterschap, maar ze hebben nog een ander voordeel:

Voordeel 3: je maakt ruimte voor innovatie

Innovatie werkt pas echt als je de nieuwe ideeën ook toepast. Dat heeft minder te maken met technologische kaders en vooral met de sociale kant van innovatie. Als mensen het nieuwe gaan toepassen, ermee aan de slag gaan. Co-creatie door externe netwerken en kennisallianties is hiervoor een belangrijke factor, aldus het boek Innovatie 3.0 van Henk Volberda en Menno Bosma.

Het loont dus om buiten je vertrouwde netwerk te komen, met mensen uit andere sectoren en vakgebieden samen te werken en te leren. De ervaring uit bedrijf X kan helpen om een complex probleem van bedrijf Y op een andere manier te benaderen, zodat oplossing Z kan ontstaan.

Die verschillende invalshoeken zijn misschien ook binnen je organisatie aanwezig. Door de organisatiestructuur, vaste patronen en de dynamiek in je team is het niet altijd makkelijk om die verschillende invalshoeken te zien en te benutten. Je zit vast in je rol – of zoals we dat bij Lumax noemen: je blijft in je groef hangen.

Een intervisiegroep helpt om te herkennen dat je in de groef blijft hangen, omdat de context anders is. En door de verschillende ervaringen ontdek je nieuwe mogelijkheden om eruit te komen, en te blijven.

Aan de slag met intervisie

Nu je de voordelen hebt gezien, wil je misschien zelf aan de slag met intervisie, binnen je organisatie of met mensen daarbuiten. De volgende aandachtspunten helpen je hierbij op weg:

  • Verbinding: zorg voor een verbindende vraag of een gezamenlijk thema. Je kunt van elkaar leren als je elkaar iets te bieden hebt en de situatie van de ander herkent.
  • Verschillen: kies mensen die onderling ook voldoende verschillen. Juist daardoor ontstaan kansen om te leren van elkaar. Een beetje ‘storm’ komt de uitkomst vaak ten goede.
  • Vertrouwen: neem de tijd om een groep te worden. Onderling vertrouwen is daarvoor – zoals overal – de basis. Je kunt concrete afspraken maken over de vertrouwelijkheid van wat besproken is en hoe je dingen regelt met elkaar.
  • Organisatie: maak de structuur en de praktische organisatie zo makkelijk mogelijk. Laat iemand een keer via Skype of Google Hangout meedoen, als het niet anders kan. Een vast format voor elke bijeenkomst is niet per se nodig, zolang je met elkaar de inhoud voor jezelf en de anderen waardevol houdt.

Voor leiders die op zoek zijn naar begeleide intervisie, biedt Lumax Producties reflectiegesprekken onder de naam Mirroring Minds. In kleine groepen houden leiders elkaar een spiegel voor om zichzelf en anderen te scherpen. Lees meer over Mirroring Minds.

Over de schrijver

Karin weet precies hoe ze beleid een gezicht en een verhaal kan geven. Door de mensen die in je organisatie aan het woord te laten en hen te helpen hun verhaal te vertellen. Hierbij put ze uit haar brede ervaring op het gebied van P&O, kennismanagement en projectmanagement. Haar inspiratie haalt ze uit romans en wandelingen met Frodo, haar Toller Retriever.​

Geef je reactie:

Geef je reactie: