Artikelen over dialoog - De kracht van HR blog

Is de rol van HR Business Partner een ‘crazy idea’? Dat vraagt Arjan zich af in zijn artikel HR als Business Partner aan de rand van de afgrond? van afgelopen woensdag. Het mechanisme uit de groepsdynamica dat deze vraag oproept, staat bekend als de Abilene-paradox.

De wikipedia geeft de volgende definitie van de Abilene paradox:

De Abilene-paradox is een paradox waarbij een groep mensen samen een besluit neemt dat tegenovergesteld is aan de voorkeuren van elk van de individuen in de groep. Het betreft een gangbare fout in groepscommunicatie waarbij elk lid ten onrechte van mening is dat hun eigen voorkeur in strijd is met de voorkeur van de groep en daarom geen bezwaar maakt.

Aan een Abilene-paradox gaat dus ook altijd een besluitvormingsproces vooraf. Een besluitvormingsproces dat slachtoffer is van groepsdenken. Je kunt groepsdenken gelukkig te herkennen aan bepaalde symptomen en voorkomen (of de impact ervan verminderen) met een aantal preventieve interventies. Niemand wil immers het slachtoffer zijn van groepsdenken en  zelf in een Abilene-paradox verzeild raken.

Gaat het om een ander die in een Abilene-paradox verstrikt is geraakt, dan kan dat heel herkenbare beelden opleveren. Onder het motto “de beste stuurlui staan aan wal” herken je ongetwijfeld wat er allemaal misgaat in het vrijmifilmpje van deze week. Kijk mee, voel het leedvermaak ... en doe er je voordeel mee in komende besluitvormingsprocessen.

Behalve met duurzame inzetbaarheid zijn Arjan en ik de afgelopen week ook bezig geweest met de dialoog. En daarmee bedoel ik niet alleen dat we regelmatig overlegden, maar vooral dat we bespraken hoe en in welke situaties de dialoog een nuttig instrument is.

"Gelukkig had je vandaag al tijd voor me. Ga zitten, Marcel." Gerard, directeur van de dienst Stadsbeheer wijst uitnodigend naar de stoelen bij zijn werktafel, terwijl de secretaresse de deur achter de HR-manager sluit.

"Voordat we het over het verzoek van de gemeenteraad hebben, wil ik eerst nog iets anders kwijt," zegt Gerard, terwijl hij melk in zijn koffie doet. "Je had me laatst een boek aangeraden."

"Ja, inderdaad. Het nieuwe boek van Safran Foer, Dieren eten," zegt Marcel en hij neemt een slok van zijn koffie.

"Een geweldig boek," zegt Gerard. "Ik heb het afgelopen weekend uitgelezen en ik ben meteen vegetariër geworden. Mijn vrouw is het ook aan het lezen, maar we eten nu al de hele week Valess en Quorn. Jij bent toch ook vegetarisch?"

Marcel knikt. "Dat was ik al voor ik het boek gelezen heb, maar dan nog is het een geweldig boek."

"Dat hoor ik graag een andere keer van je. Ik wil het nu graag met je hebben over de vraag die Stadsbeheer van de gemeenteraad heeft gekregen. Je weet dat onze dienst moet bezuinigen. Een van de voorstellen die de raad heeft gedaan is het professionaliseren van de groenvoorziening. De wethouder heeft het zelfs over outsourcen en daar zit misschien wel wat in. Ik wil graag met jou kijken welke mogelijkheden er zijn."

Marcel kijkt Gerard schalks aan. "We gaan het dus toch over Dieren eten hebben," zegt hij.

De artikelen van afgelopen week gingen over verbinding: over connected zijn in sociale netwerken en over verbonden zijn met je werk en je collega's. Over deze onderwerpen kun je grootse ideeën hebben, maar soms gaat het om heel praktische dingen.

Je hebt van die bijzondere ontmoetingen. Die op vrijdagavond 5 maart in Het Pomphuis in Antwerpen was er zo één. Het was een regenachtige en winderige avond, maar dat was ik bij binnenkomst op slag vergeten. Het Pomphuis blijkt een parel in het Antwerpse havengebied. Mijn tafeldame was al gearriveerd en ik werd door een uiterst beleefde man naar het tafeltje gebracht.

Die avond had ik een afspraak met Rachel De Rudder. Rachel en ik kennen elkaar uit de tijd dat ik een opdracht uitvoerde bij Visser & Smit Hanab, waar zij op dat moment werkte als HR manager van het Belgische onderdeel. Nu maakt zij deel uit van de Raad van Bestuur van Durabrik en is onder andere verantwoordelijk voor HR, marketing en communicatie.

Afgelopen weekend bekeek ik de film Australia van Baz Luhrmann. Sinds Romeo + Juliet ben ik fan van deze bijzondere regisseur en Moulin Rouge heb ik al talloze keren bekeken.

Van alle mogelijke vormen van diversiteit lijkt de verhouding man-vrouw het meest overzichtelijk. Er zijn immers maar twee mogelijkheden: mannen of vrouwen. Een glijdende schaal is er niet, in ieder geval volgens de Burgerlijke Stand.

Duik je wat dieper in het onderwerp, dan blijkt de overzichtelijkheid maar schijn. Een zoekopdracht in Google naar 'verschillen tussen mannen en vrouwen' levert meer dan 10 miljoen resultaten op.

In dit artikel laat ik de neurologische, biologische en seksuele verschillen (of overeenkomsten) voor wat ze zijn en concentreer ik me op verschillen op de werkvloer.

“Het ijdele gezwets weghalen om de waarheid geboren te laten worden”. Dit was wat Socrates nastreefde. Socrates (469 – 399 voor Christus) voerde gesprekken met wie dat maar wilde in het leven van alledag. Vooral bekend zijn de dialogen met Plato. Socrates was op zoek naar antwoorden die hij niet had maar zijn gesprekspartners meenden wel te hebben.

De oorsprong van het socratisch gesprek is in een ver verleden te vinden. Het socratisch gesprek lijkt nu een revival door te maken. Dit houdt mogelijk verband met een toenemende belangstelling voor zingevingsvraagstukken, waarden en normen. De inhoud van begrippen als waarheid, loyaliteit en eerlijkheid houdt veel mensen bezig. Het socratisch gesprek biedt de mogelijkheid om inzicht te krijgen in wat u beweegt en hoe de ander het beleeft. Voor organisaties is het belangrijk om zo ontwikkeling en verandering op gang te brengen, te richten, te begrijpen en te borgen.

De vroedvrouwtechniek

Wat is het socratisch gesprek?

Hoe zag Socrates zichzelf? Hij was op zoek naar waarheid en ultieme kennis van het diepste zelf . Hij noemde zijn gesprekstechniek “de vroedvrouwtechniek”. Het leidmotief dat hij hanteerde was “ken u zelf”. Hij en zijn gesprekspartners waren op de agora (marktplaats) met elkaar in dialoog. Echte kennis vond je volgens Socrates in jezelf, al het overige was namaakkennis. Hij zag zichzelf als een vroedvrouw die het kind ter wereld hielp komen. Hij perste (als een vroedvrouw) de kennis uit zijn gesprekspartners en toetste hun antwoorden op waarheid en houdbaarheid.

Coaching of gesprek

Is hier een relatie met coaching? Coaching heeft voor mij een andere betekenis. Een coach is een oefenmeester, een adviseur of een helper. Dat is niet wat ik zie gebeuren in socratische gesprekken.

Een voormalig collega van mij laat zich graag inspireren door oude filosofen en is een fervent aanhanger van het socratisch gesprek. Zijn enthousiasme werkte aanstekelijk, waardoor ik mij eveneens in deze methode ging verdiepen. Aan de hand van het gelijknamige boek onder redactie van Jos Delnoij en Wieger van Dalen maakte ik kennis met de beginselen van deze gespreksvorm.

Het Socratisch Gesprek bestaat uit een verzameling artikelen die ingaan op vragen, ervaringen, argumenten en inzichten met betrekking tot het socratisch gesprek. In het eerste artikel, ‘Spreken buiten de orde’, geeft Hans Bolten de kern weer van het socratisch gesprek: “Een filosofisch onderzoeksgesprek, een dialoog waarin deelnemers onderzoeken wat in hun (professionele) leven van werkelijk belang is” (p. 15). De deelnemers wordt daarbij gevraagd hun “morele uitgangspunten en overtuigingen, hun werkelijkheidsopvattingen en mensbeelden kritisch onder de loep te nemen” (p. 15).

Na deze kennismaking met de methode wordt in de overige artikelen ingegaan op onder andere:

• de rol van de gespreksleider
• het socratisch gesprek als intervisiemethode
• de toepassing van de methode in diverse sectoren, bijvoorbeeld de zorgsector

De auteurs zijn ervaren socratisch gespreksleiders en zij verduidelijken hun artikelen met concrete voorbeelden uit hun gesprekken.