Winst en waarde: botsende werelden

Laten we maar even niet moeilijk doen: het is crisis in de economie en in wat al niet meer. We moeten het hoofd boven water houden en winst blijven maken. Praten over waarde voor winst bekt wel lekker maar dan wel in hoogconjunctuur, nu even niet alsjeblieft. Iedereen die nu over waarde praat, is niet aangesloten; it’s all about profit, stupid!  

Je weet toch hoe makkelijk het is om aan de winstgevendheid te werken: gewoon je kosten beheersen en bij voorkeur beperken. Je kosten beperken is natuurlijk ook niet zo moeilijk, zolang je de kosten kunt verleggen naar een ander. Je laat mensen bijvoorbeeld betalen voor een ziektekostenverzekering en probeert een ander aansprakelijk te stellen voor de daadwerkelijke ziektekosten. Jij hebt de omzet, de ander heeft de kosten. 

Niet alle hypes zijn nutteloos, hoor. Het Nieuwe Werken is een mooie manier om te besparen op je vierkante meters kantooroppervlak en facilitymanagement. De 0-lijn voor de salarissen is al snel ingeboekt en opleidingen stellen we maar even uit. 

Wie begint zich zorgen te maken over dit nieuwe geluid op dit blog, kan ik hierbij meteen geruststellen. Dit is niet mijn wens voor organisaties anno nu en ik pleit niet voor dit soort verbindingen van mens en werk. Integendeel, ik voel me niet thuis in de corporate wereld van de fixatie op kortetermijnresultaten.

Focus op waarde

Ik sta daar overigens niet alleen in. Naast de corporate ‘de-omzet-voor-mij-de-kosten-voor-jou’-wereld bestaat er een wereld van professionals die kijken naar waarde. Zij kunnen iets, weten iets of hebben iets ontdekt en dat heeft waarde voor ons allemaal. In deze waarde-economie zijn mensen begonnen hun kennis te delen om waarde te scheppen, de winst was immers toch al weg. 

Deze jonge professionals, net van de scholen en universiteiten, zijn in staat om te delen, te verbinden en samen te werken. Dat doen ze dan dus ook. In deze wereld van de freeconomy wordt gebouwd aan een community waar je met elkaar waarde schept. Daarbij is er ook aandacht voor de lange termijn, zodat je die waarde ook naar de toekomst kan blijven scheppen.

Plezier en motivatie

De zzp’ers en jonge professionals die veel kennis en ervaring bezitten, beleven momenteel veel plezier aan de initiatieven die ze ontplooien. Ze ervaren aan den lijve hoe bevredigend het is om puzzeltjes op te lossen. Dit zijn geen kruiswoordraadseltjes maar serieuze vraagstukken op het terrein van samenwerken, duurzaamheid, ICT en leiderschap. Ze zijn hier niet mee bezig omdat ze daar verschrikkelijk rijk van worden, maar omdat het belangrijk en leuk is.

Afgelopen maandag ving ik in de trein onderstaand gesprek op:

Persoon 1: “Nou, als het 5 uur is geweest, dan doe ik echt niets meer.”
Persoon 2: “Groot gelijk, zeker met zo’n baas als hij. Heb jij je mobiele nummer trouwens aan het secretariaat gegeven?”
Persoon 1: “Nee, echt niet. Dat hou ik zo lang mogelijk geheim. Als mijn baas dat nummer heeft, dan blijft ‘ie me bellen en ben ik nooit vrij. Jij wel dan?”
Persoon 2: “Natuurlijk niet.”

Het gebrek aan motivatie in de corporate wereld is niet beperkt tot deze twee ‘loonslaven’. In het gunstigste geval vinden we ons werk zelf nog wel leuk, maar mopperen we over de werksfeer. En als ik voor dezelfde baas had gewerkt, zou ik misschien wel meegemopperd hebben.

Dit gebrek aan intrinsieke motivatie kom je niet snel tegen bij de professionals uit de freeconomy. Hierdoor is de concurrentiekracht vele malen groter dan die van de corporate wereld. Ze stoppen niet met werken omdat het 5 uur is, maar omdat het werk voor die dag klaar is. Het gaat niet om het aantal uur aanwezigheid, maar om het resultaat.

Waarderingsmaximalisatie 

Deze twee parallelle werelden krijgen steeds meer met elkaar te maken, al kan dat de corporate wereld nauwelijks wat schelen. Dat hun eigen bestaansrecht wordt uitgehold door deze freeconomy hebben de corporations niet echt in de gaten; ze zien de freeconomy als een grappige abnormaliteit. Daarbij onderschatten ze de fundamentele krachten die aan de freeconomy ten grondslag liggen: die vallen niet te incorporeren.

Initiatieven als Het Nieuwe Werken zetten alleen de deur wel op een kier voor de freeconomy. Mensen in de corporate wereld zullen ontdekken dat het leuk is om je kennis en ervaring te delen. Geld is natuurlijk belangrijk als ruilmiddel maar als je een bepaald niveau bereikt hebt dan zegt meer geld je niet zoveel. Er gaan dan vaak andere zaken spelen. Mensen willen dan waardering voor hun vakmanschap, hun bijdrage. Sterker nog, ik denk dat mensen dan gewoon gezien willen worden en mooie, goede dingen maken. Ze krijgen betaald om dat te kunnen blijven doen. 

Ik ga niet voor maximale winst maar voor maximale waardering. Juist in tijden van crisis. En jij?

Elke week lever ik waarde met een nieuw artikel op dit blog. Een keer per maand verzamel ik deze in de Lumax Producties Nieuwsbrief. Wil je deze ook ontvangen? Meld je aan voor de nieuwsbrief en je ontdekt ook op welke andere manieren ik een waardevolle bijdrage lever aan jou of je organisatie op het gebied van verandermanagement, leiderschap en talentmanagement.