Respectvolle observaties en oprechte verwondering

Welke weg legt een tonijn af van vangst, verwerking en verkoop tot het moment dat het op ons bord belandt? Wat zou je horen als je gaat zitten in een kast op de spreekkamer van een loopbaancoach? Wat maak je mee tijdens een wandeling met een medewerker van een electriciteitsbedrijf langs hoogspanningsleidingen? Wat doet een accountant 's morgens voor zij naar haar werk gaat?

In Ode aan de arbeid geeft Alain de Botton een antwoord op deze vragen. In een verzameling verhalen beschrijft Alain de Botton zijn observaties over werk en werkende mensen in verschillende beroepen en branches binnen onze samenleving. De schitterende observaties worden gekenmerkt door een respectvolle verwondering. De zinnen zijn mooi maar soms wel enigszins academisch. Dit past wel goed bij de filosofische relativering en beschouwing van arbeid.

Arbeidsdeling

Er spreekt een zekere vervreemding uit de verhalen. Wij zijn als consumenten ver van onze producten af komen te staan: van de aardbeien die we het hele jaar door consumeren of de tonijn die kort na de vangst en slachting op ons bord ligt. We raken vervreemd van ons werk en de producten die we maken door de opknipping in taken en versnippering over processen. De Botton beschrijft feitelijk dit proces en maakt het zichtbaar, mooi benadrukt door zijn taal en woordgebruik.

Zijn beschrijvingen bepalen ons weer bij het feit dat er voor ons dagelijks leven iedere dag weer veel mensen actief zijn geweest. Zijn beschouwing zijn kritisch en prikkelend. Hij laat zien dat economie meer is dan een verzameling cijfers. We zijn onwetend geworden van de machines en mensen die om ons heen producten en diensten produceren, opslaan en verplaatsen.

Verwondering

Zijn beschrijvingen maken duidelijk hoe bijvoorbeeld een middagje thuis koekjes bakken is opgeknipt in geïsoleerde en gesystematiseerde handelingen die mensen een arbeidsleven lang verrichten. De generalist is aan het verdwijnen maar daarmee vervreemden we van onze wereld. Er is sprake van arbeidsdeling maar ook een steeds sterkere scheiding tussen de mens en haar werk en werken.

Het boek van De Botton is vol verwondering over en respect voor mensen. Hij biedt geen antwoorden of alternatieven maar zet aan tot nadenken. De beschreven leegte is soms schrijnend en kil, de mensen kleurrijk en karakteristiek. Iedereen die gefascineerd is door de werkende mens zou dit boek eens moeten lezen. Het is geen standaard managementboek maar laat een licht schijnen over mens en werk, bedrijf en samenleving.

Passie

De titel van het boek vind ik in het Nederlands sterker dan de oorspronkelijke Engelse titel: The pleasures and sorrows of work. Het boek is in mijn beleving namelijk een ode aan de arbeid. Het sprak mij enorm aan omdat het raakt aan mijn motivatie en passie voor het HR-vak.

De werkende mens heeft mij altijd gefascineerd: de keuze van mensen om elke dag naar hun werk te gaan, de passie die mensen voelen voor hun werk, hun ambacht, hun producten en diensten. Het enthousiasme van de vakidioot en mijn nieuwsgierigheid naar het wordingsproces van onze wereld boeien mij. Het is precies dit verhaal dat De Botton in zijn boek beschrijft.

HR-vak

De Botton heeft overigens ook een mening over het HR-vak. In onderstaand filmpje beschrijft hij zijn ervaringen op de P&O-afdeling van een accountantskantoor.

Bestel dit boek in de YouBeDo boekwinkel:

 A. de Botton - Ode aan de arbeid