Over groentekroketten en organisatieverandering

"Gelukkig had je vandaag al tijd voor me. Ga zitten, Marcel." Gerard, directeur van de dienst Stadsbeheer wijst uitnodigend naar de stoelen bij zijn werktafel, terwijl de secretaresse de deur achter de HR-manager sluit.

"Voordat we het over het verzoek van de gemeenteraad hebben, wil ik eerst nog iets anders kwijt," zegt Gerard, terwijl hij melk in zijn koffie doet. "Je had me laatst een boek aangeraden."

"Ja, inderdaad. Het nieuwe boek van Safran Foer, Dieren eten," zegt Marcel en hij neemt een slok van zijn koffie.

"Een geweldig boek," zegt Gerard. "Ik heb het afgelopen weekend uitgelezen en ik ben meteen vegetariër geworden. Mijn vrouw is het ook aan het lezen, maar we eten nu al de hele week Valess en Quorn. Jij bent toch ook vegetarisch?"

Marcel knikt. "Dat was ik al voor ik het boek gelezen heb, maar dan nog is het een geweldig boek."

"Dat hoor ik graag een andere keer van je. Ik wil het nu graag met je hebben over de vraag die Stadsbeheer van de gemeenteraad heeft gekregen. Je weet dat onze dienst moet bezuinigen. Een van de voorstellen die de raad heeft gedaan is het professionaliseren van de groenvoorziening. De wethouder heeft het zelfs over outsourcen en daar zit misschien wel wat in. Ik wil graag met jou kijken welke mogelijkheden er zijn."

Marcel kijkt Gerard schalks aan. "We gaan het dus toch over Dieren eten hebben," zegt hij.

"Nee, het gaat nu over de mogelijke outsourcing van de groenvoorziening." Gerard roert ongeduldig door zijn koffie.

"Dat is hetzelfde. Dieren eten laat zien hoe de hele vleesindustrie is opgeknipt in losse ondernemingen, die elk voor zich gericht zijn op efficiency en winstmaximalisatie. Met aparte bedrijven voor het insemineren van pluimvee, voor het uitbroeden van kuikens enzovoorts. In de pluimvee-industrie zijn er maar twee soorten kippen: leghennen en vleeshennen."

Gerard onderbreekt Marcel: "Je draaft nu wel een beetje door. Wat heeft dit te maken met de groenvoorziening van onze stad?" Gerard zet zijn kop koffie neer en leunt tegen de rugleuning van zijn stoel. "Ik moet binnen mijn dienst een majeure besparing gaan leveren. De wethouder wil over een maand een plan van aanpak bespreken in het college. Dan kan ik echt niet aankomen met een verhaaltje over een opgeknipte pluimveesector."

"Maar ook niet met een verhaal over opgeknipte dienstverlening aan de inwoners van onze gemeente. Wat denk je dat er gebeurt als je zomaar 100 laaggeschoolde medewerkers hun ambtenarenstatus ontneemt en hen wegbezuinigt naar een commercieel bedrijf? Denk je dat de raad zo'n voorstel erg duurzaam vindt en steunt?" Marcel is rechtop gaan zitten en kijkt Gerard recht aan. "Als wij deze medewerkers gewoon maar wegsnijden uit ons bedrijf, dan gaan wij erg angelsaksisch te werk, net als de bio-industrie."

Gerard kijkt Marcel niet-begrijpend aan, maar zegt niets.

"Het herplaatsen of outsourcen van deze medewerkers kan uiteindelijk een keuze zijn," gaat Marcel verder. "We moeten dat dan wel doen vanuit een visie voor de lange termijn op de groenvoorziening in onze gemeente. Zijn er bijvoorbeeld plannen om de bebouwde kom verder te verdichten? In dat geval is er minder ruimte voor groen en heb je misschien minder mensen nodig. En weet je of het plan "Buurtbeheer begint bij jezelf" van afdeling Wijken doorgaat? In dat plan was een grotere bijdrage van de buurt aan het groenonderhoud een van de speerpunten. Onze medewerkers krijgen dan misschien wel een heel andere rol, waarin nieuwe competenties en vaardigheden van hen gevraagd worden die verder gaan dan alleen schoffelen."

"Je hebt gelijk. Dit soort plannen hebben grote invloed op het werk van mijn dienst. Het gaat niet alleen om de medewerkers die bij mij op de payroll staan en om snelle bezuinigingen, maar om de hele gemeentelijke organisatie. Ik vraag mijn secretaresse een afspraak te plannen met de managers van de afdelingen Wijken en Stadsontwikkeling. Samen kunnen we dan dit soort plannen eerst afstemmen. Je hoort daarna wel van me." Gerard wil al opstaan, maar wordt onderbroken door Marcel.

"Ik wil ook graag bij die bijeenkomst zijn. Wat jullie ook bedenken, de uitkomst heeft grote gevolgen voor het personeel. Je hebt een relatief groot aantal 55-plussers rondlopen op je afdeling en de meeste medewerkers zijn erg eenzijdig opgeleid. Een nieuwe visie op de groenvoorziening vraagt ook om een idee over de groenmedewerker van de toekomst. Vanuit de afdeling HR kan ik een belangrijke bijdrage leveren."

"Je hebt gelijk. Het is goed om dit breed op te pakken en je brengt me op goede ideeën. Ik ben gewoon nog erg gewend zaken vanuit mijn eigen dienst te bekijken. Dat verandert niet 1-2-3 na het lezen van een boek," zegt Gerard vergoelijkend.

Marcel lacht: "Ach het is net als met vegetarisch worden. Als je altijd een broodje kroket nam tussen de middag, dan doe je dat per ongeluk vast nog wel eens. Gewoontes veranderen kost nou eenmaal tijd."

"Gelukkig hebben ze ook zoiets als groentekroketten en kaassoufflé's. Het is anders maar ook erg lekker," zegt Gerard terwijl hij de deur openhoudt voor Marcel. "En voor mijn afdeling vinden we vast ook een goed alternatief."

Over dit artikel: Hoewel bestaande mensen en situaties model hebben gestaan voor dit verhaal, zijn Gerard en Marcel volledig aan mijn fantasie ontsproten. Herken je jezelf in Marcel of Gerard en zoek je inspiratie voor een (nieuwe) visie op HR? Misschien helpen de volgende artikelen je dan op weg:

• HRevolutie in 3 termen: basis voor een nieuwe economie
• Wie de mensen heeft, heeft het werk
• Strategisch personeelsplan in 5 stappen
• Alle artikelen met de tag strategisch HR

Het boek Dieren eten van Jonathan Safran Foer heb ik gelezen en kan ik je van harte aanbevelen. Je kunt dit boek via onderstaande link bestellen in de YouBeDo Boekwinkel:

 J.Safran Foer - Dieren eten

Over de auteur: Karin Tempelaar is gespecialiseerd in kennisdeling en communicatie en mede-eigenaar van adviesbureau Lumax Producties. Zij helpt organisaties hun organisatiecultuur en -structuur onder woorden te brengen in fictieve en informatieve teksten.