HRevolutie in 3 termen: basis voor een nieuwe economie

De afgelopen periode heb ik geschreven over de grote veranderingen die gaan plaatsvinden binnen het mooie HR-vak en de organisatie van werk binnen bedrijven. Ik heb dat samengevat onder de term HRevolutie. Het is op een aantal terreinen een natuurlijke ontwikkeling van het vakgebied maar aan de andere kant vinden er ook fundamentele veranderingen plaats.

We houden ons binnen HR bezig met mensen, hun werk en de manier waarop we dat hebben georganiseerd. De digitale revolutie, die al een aantal jaren aan de gang is, brengt veranderingen op die elementen en dus zal HR zich dit moeten ontwikkelen.

De HRevolutie vat ik samen in drie belangrijke krachten of begrippen:

• social media
• community
• duurzaamheid

Exit machtsbasis van kennis

Social Media biedt, vaak in combinatie met open source, platforms waarop mensen contacten kunnen onderhouden en kennis zich verspreid. Social Media heeft de machtsbasis van kennis hierdoor definitief ondermijnd. Vragen verspreiden zich razendsnel, antwoorden komen terug en mensen worden gemobiliseerd.

Bedrijven en mensen proberen en probeerden "intellectueel eigendom" en copyrights uit alle macht te beschermen. In de huidige wereld van bijvoorbeeld YouTube, LinkedIn en e-books wordt informatie snel en eindeloos verspreid tegen minimale kosten en is intellectueel eigendom onhoudbaar geworden. De effecten die dit heeft voor bijvoorbeeld externe recruiters, arbeidsverhoudingen en aansturing van organisaties is enorm.

Samenwerking in beweging

Het tweede element waarover ik heb gesproken gaat over de hernieuwde uitvinding van de community, oftewel groepen waarin mensen samenwerken en -leven. Communities kennen we al eeuwen maar ze ontwikkelen zich nu fundamenteel anders. Mensen sluiten zich aan bij groepen, werken en leren voor een bepaalde tijd samen om vervolgens weer door te trekken.

Een community is nu in staat om gevestigde, onaantastbaar gewaande, instituten aan het wankelen te brengen. Nieuws verspreid zich razendsnel via Twitter: voordat een journalist ter plaatse is, hebben we al live verslagen van overlevenden van de gecrashte Turkse Boeing bij Amsterdam. Binnen communities werken mensen samen aan boeken, films en videoclips. Op Hyves en LinkedIn kunnen we zien naar welke concerten mensen gaan, wat hun favoriete merk spijkerbroek is en met welke politieke partij zij zich verbinden.

Dit geeft nieuwe samenwerkingsmogelijkheden en we doen ervaring op met samenwerking zonder management. De community structureert de eigen samenwerking. Mensen die begrijpen hoe communities werken kunnen de grote gevestigde bedrijven in grote problemen brengen. Zij produceren namelijk met nauwelijks enige overhead. De kern is nu delen van kennis en informatie en samenwerken op basis van vertrouwen en van vraag en aanbod. De social media vormen bloed en zuurstof voor de community.

Upcycling: duurzaam bouwen aan werkervaring

Duurzaamheid is de derde pijler in de nieuwe economie. We zullen moeten zorgen dat er morgen ook nog een toekomst is en dus moeten we leren hoe we ons ontwikkelen door de dingen die we doen. We moeten geen afval produceren maar nieuwe grondstoffen, natuurlijk produceren en leven.

We kennen allemaal de term recyclen maar dat heeft maar een zeer beperkte toekomst. De komende tijd, en feitelijk al vandaag, moeten we denken in termen van upcyclen. Door het werk dat we doen ontwikkelen we onszelf en blijven we voor de toekomst van waarde. Dit moeten we doen voor de producten die we maken en de grondstoffen die we gebruiken.

Helaas vergeten we nog vaak dat arbeid ook schaars aan het worden is in de Westerse wereld. Mensen zullen dus moeten gaan leren van het werk dat ze doen en daarmee een nieuwe toekomst voor zichzelf ontwikkelen. Het werk van vandaag moet de medewerker slimmer maken waardoor hij of zij morgen en overmorgen ook een bijdrage kan blijven leveren. Groeien en leren door te werken, een leven lang leren, is het devies.

We hebben met deze drie elementen, die allemaal bij de kern van HR horen, de basis voor een nieuwe economie. HR mag nu zijn verantwoordelijkheid nemen, een bijdrage leveren en een visie ontwikkelen.

Over de auteur: Arjan Hamberg is gespecialiseerd in organisatieontwikkeling en HR en mede-eigenaar van adviesbureau Lumax Producties, dat organisaties helpt bij duurzaam HRM-beleid.