Lumax Producties blog

Gastblog van Jacky Jee

De afgelopen periode is er veel media-aandacht geweest voor pesten op school. Staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs en Kinderombudsman Marc Dullaert presenteerden een plan voor nieuwe wetgeving en 19 april werd uitgeroepen tot dag tegen het pesten.

Dat pesten niet alleen voorkomt onder kinderen maar ook bij volwassenen, krijgt veel minder aandacht. Pesten is een taboe, en al helemaal op het werk.

Voor volwassen mensen is pesten ook een lastig woord. Het is iets van kinderen. Toch maken volwassenen zich alleen of met een groep , bewust of onbewust, schuldig aan pestgedrag. Uit cijfers van het CBS blijkt dat ongeveer 16% van de werknemers dagelijks wordt geïntimideerd en gepest door collega’s of leiding.

Net als seksuele intimidatie is pesten een vorm van ongewenst gedrag. Het bestrijden van pesten op het werk hoort daarom thuis in het integriteitsbeleid en moet onderdeel zijn van de moresprudentie op de werkvloer.

Studeer zoveel jaar en zorg dat je zo’n diploma hebt, dan heb je gegarandeerd succes in je loopbaan. Dat is lange tijd het motto geweest van opleiden en het hele systeem is erop ingericht. Kinderen moeten nog steeds leren rekenen, lezen en schrijven en doen dat op de basisschool. Ze verdiepen daarna hun kennis op het voortgezet onderwijs en bereiden zich voor op een bepaalde baan in het beroepsonderwijs. Het is alleen niet meer voldoende voor een goede start op de arbeidsmarkt.

Het systeem van opleiden en onderwijs is de laatste jaren steeds meer gericht op de prestatie en minder op nieuwsgierigheid en leervermogen. Oftewel, we zijn nog steeds bezig vooral de linksgerichte kant van ons brein te ontwikkelen en de rechtsgerichte kant krijgt onvoldoende aandacht.

Daarover gaat het boek Een compleet nieuw brein van Daniel Pink. Hij schreef dit al een aantal jaar voor het bekendere Drive (lees hier mijn samenvatting), in 2005 toen de kredietcrisis nog niet was uitgebroken en de onderliggende systeemcrisis nog niet zichtbaar was. Kortom, het boek is een stuk optimistischer over de toekomst dan dat we dat nu zijn.

Dat maakt het des te interessanter om te kijken hoe het 8 jaar na dato staat met de compleetbreinige talentontwikkeling in organisaties. Blijkt het een luxeding voor tijden van hoogconjunctuur of voorspelt het boek een fundamenteel andere ontwikkeling van menselijk talent?

Om een antwoord op deze vraag te geven ga ik eerst in op het concept van het complete brein uit het boek van Pink. Daarna beschrijf ik recente ontwikkelingen die te maken hebben met de zes zintuigen die Pink onderscheidt.

Gastblog van Eric de Waard

Gedrag van mensen ontstaat en is zichtbaar in het hier en nu. Dat gedrag niet altijd een passende reactie op dat hier en nu zie je goed in de voorlichtingscampagne “geef kinderen hun spel terug” van SIRE:

In deze tweede bijdrage aan de blogserie over pesten op het werk (zie ook: deel 1) illustreert dit filmpje mijn stelling over pesten (en ander ongewenst gedrag):

Pesten wordt vaak veroorzaakt door een frustratie opgelopen in een gebeurtenis in het verleden.

Dit bijna onbewuste gedrag is als het ware een uitlaatklep voor de psyche, simpelweg omdat er nog geen andere mogelijkheid bestaat de opgelopen pijn te verdragen en af te leiden. Het is als een bliksemafleider die de spanning van het gebouw afleidt, omdat anders het gebouw vernietigd wordt.

Zo heeft pesten ook een signaal en een functie. Daarmee zeg ik niet dat pesten goed is of acceptabel. Het is mijn waarneming van gedrag waarachter ik een behoefte en een verlangen veronderstel. Een behoefte die voortkomt uit een aantal universele regels van het leven en het voortbestaan van ons mensen. Dit heeft met mijn mensbeeld en mijn systemische kijk op de wereld en de mens daarop te maken.

“Pesten houdt niet op na de middelbare school.” Dat was een van de eerste zinnen uit de mail die Arjan en ik onlangs kregen van Jeanette Klop. Zij had op 5 februari –Dag Tegen Pesten – uitgebreid naar tv-programma’s over pesten op school gekeken en vond dat het daar niet bij kon blijven.

Jeanette – een HR-medewerker en trouwe lezer van ons weblog en nieuwsbrief – schreef in haar e-mail een aantal rake dingen over pesten op het werk, het taboe daarover en de rol van HR. Dat inspireerde ons om niet een eenmalige blogpost, maar een serie blogposts te schrijven.

Deze blogpost is de introductie van de serie en gaat in op pesten op het werk in het algemeen. Daarbij komt ook aan bod waarom pesten een probleem is (of zou moeten zijn) en wie een rol spelen bij pesten. Maar laten we eerst eens proberen de vraag te beantwoorden wat pesten is.

Let’s flip the boardroom: laten we onze bestuurskamers en ivoren adviseurstorens eens binnenste buiten te keren.

We zijn zo gewend om te denken: ik weet het en zal jou eens uitleggen hoe het zit. We koesteren onze zorgvuldig ontwikkelde, verzamelde en gekoesterde kennis en vergeten dat deze door iedereen te vinden en te delen is. Het verspreiden van kennis is zo eenvoudig dat iedereen het kan en velen het ook doen.

Laten we dus maar stoppen met ons verzetten tegen deze ontwikkelingen en laten we mensen betrekken en de ruimte geven. In het onderwijs wordt hiermee al geëxperimenteerd, merkte ik onlangs tijdens een managementconferentie. Daar heet deze innovatie: flip the classroom.

Gastblog van Mark Uilhoorn

Zijn er bij de werkgever vermoedens van fraude of ander ongeoorloofd gedrag op de werkvloer dan ligt het gebruik van verborgen videocamera’s voor de hand om het bewijs daarvan rond te krijgen. Als dit wordt gebruikt – zoals recent bij een Duitse supermarktketen – om het diepe decolleté of korte rokjes van vrouwelijke klanten te filmen en als deze beelden met een dvd ook nog eens worden verspreid onder het personeel, dan zal misbruik van de camera’s niet ter discussie staan.

Op het eerste gezicht lijkt verborgen cameratoezicht toelaatbaar om te constateren of storingsdienstmedewerkers tijdens werktijd slapen en of caissières op de juiste wijze contant geld in de kassa doen.

Wordt niet op de juiste wijze invulling gegeven aan het gebruik van verborgen camera’s, dan kan dit betekenen dat de beelden onrechtmatig zijn verkregen en dat sprake is van strafbaar gedrag. Het werken met verborgen camera’s op de werkplek is op grond van het Wetboek van Strafrecht namelijk strafbaar. Deze regelgeving heeft tot doel het privéleven te beschermen dat bedreigd kan worden door het maken en in bezit hebben van foto's en andere afbeeldingen. Het gebruik door de overheid van verborgen camera's in het kader van nationale veiligheid en opsporing is overigens niet strafbaar.

“Die wereldreis aan het einde van mijn carrière gaat er dus gewoon niet komen.”

Deze simpele zin zei een vrouwelijke manager laatst tegen mij. Ze is tweede helft 50, getrouwd met een partner van 70+ en oma van een kleinzoon. Ze had zich gerealiseerd dat ze nog meer dan 10 jaar zou mogen werken, haar partner is dan 80+ en mogelijk niet meer in staat een wereldreis te maken.

Het was geen klacht, maar een feitelijke constatering en daaraan verbond ze de conclusie: “ik moet dus zorgen dat ik het nu ook goed heb.” Ze betwijfelde overigens wel of ze het enorme werktempo nog zo lang zou volhouden en speelde met de gedachte haar loopbaan af te sluiten in haar oorspronkelijke beroep: docent. Hierdoor zou zij niet over 10 jaar maar nu tijd en energie hebben voor haar partner, “de wereldreis”, haar kleinzoon en haar werk.

Het Nieuwe Werken in de bouw, dat kan natuurlijk niet. De bouw is toch die traditionele sector met stoere mannen die stukjes van hun vinger missen en om 6.45 beginnen in de keet met een sjekkie en een bak koffie.

Dat de bouw lang niet meer die traditionele sector is blijkt wel uit deze gastblog van Frank Haagedoorn, directeur Bouw & Infra van Continu. Frank laat zien hoe ook de samenwerking in de bouw aan grote veranderingen onderhevig is en dat je zelfs zou kunnen spreken van “HNW in de bouw”. Frank beschrijft hoe moderne technologische innovaties leiden tot nieuwe vormen van samenwerking.

Daarnaast gaat Frank in op de nieuwe rol van uitvoerders: die van bouwregisseur. Deze ontwikkeling werd 10 jaar geleden in de bouwsector al besproken maar lijkt als gevolg van technologie nu versneld een plek te krijgen. De uitvoerder is niet meer “de baas” en heeft te maken met leveranciers die eigen personeel en materieel meenemen.

Dit vraagt totaal andere capaciteiten van de professionals in de bouw en zal leiden tot HNW in de bouw. Het is alleen wel anders nieuw werken dan dat we dat kennen bij banken en gemeenten.

Arjan Hamberg

Gastblog van Frank Haagedoorn

1 Ruim baan voor BIM

Bouwbedrijven, ontwerpbureaus en andere branchepartijen zullen meer en meer gebruik (moeten) gaan maken van de kansen die Building Information Modelling biedt. BIM, in het Nederlands Bouwwerk Informatiemodel, is een driedimensionaal gebouwmodel waarin alle gegevens voor ontwerp, bouw en beheer zijn geïntegreerd. Alle betrokken partijen werken met hetzelfde BIM op een server.

Op 24 januari 2013 werd de Vijf Merentocht gestaakt, omdat de situatie te gevaarlijk was. De organisatie wees daarbij naar de invloed van social media, waardoor het aantal deelnemers veel groter bleek dan verwacht. In zijn NOS-reportage vertelde Gerri Eickhof (filmpje) dat sommige deelnemers er waren gekomen, omdat ze via Twitter een lift hadden kunnen regelen.

Dit voorval laat tegelijkertijd de kracht en de valkuil van sociale media zien. De kracht zit in de nieuwe mogelijkheden om mensen met elkaar in contact te brengen en iets te gaan doen wat anders niet was gelukt. De valkuil zit onder andere in de schaalgrootte en het bereik. Op Twitter werden tussen personen allerlei afspraken gemaakt, maar de optelsom van al deze afspraken – een groot aantal deelnemers – werd niet gemaakt.

Hoe we omgaan met sociale media, dat maakt het verschil en kan een aantal kwalijke kanten verzachten of onderuit halen. Daarvoor is nieuw gedrag nodig, een digitale geletterdheid die verdergaat dan ‘weten hoe Facebook en Twitter werken’. Alleen dan zijn social media een hulpmiddel voor organisaties, van toertochten of anderszins, en kan business echt ‘social’ worden.

De ondergang van de Titanic is zondermeer een van de meer spraakmakende schipbreuken. Het verhaal over de ondergang van het VOC-schip ‘De Batavia’ doet qua dramatiek niet onder voor de Titanic en biedt bovendien interessante lessen over leiderschap.

Dat ik op het spoor kwam van deze leerzame geschiedenis voor leiders en HR-professionals, is opnieuw toeval (net als met mijn blogpost Doorbreek het plafond van sociale ontwikkeling). Het verjaardagscadeau van mijn oudste zoon – het  boek Batavia van Peter Fitzsimmons – bleek niet alleen een spannend achtergrondverhaal bij het modelbouwschip dat ik heb gemaakt, maar ook een bron van inspiratie over leiderschap.

Deze blogpost gaat in op 2 belangrijke vragen over leiderschap die het verhaal van de Batavia oproept:

1. Hoe werkt duaal leiderschap in de praktijk?
2. Moet je de leiding nemen of leiderschap ontvangen?